Chó Husky: Nguồn gốc, tính cách và cách nuôi ở Việt Nam

Chó Husky là giống chó gì?

Mình khám cho husky gần như mỗi tuần, và câu đầu tiên chủ nào cũng hỏi là: “Bác sĩ ơi, sao bé nhà em nghịch dữ vậy?” Chó Husky (Siberian Husky) vốn không phải giống để nằm yên. Đây là chó kéo xe tuyết vùng Siberia lạnh giá của nước Nga, do người Chukchi nuôi để kéo xe nhẹ đi đường dài. Sức bền là thứ nằm sẵn trong máu bé.

Ở Việt Nam, nhiều người gọi vui husky là “chó ngáo” vì khuôn mặt biểu cảm hài hước, lắm trò. Cái tên đáng yêu đó cũng nói lên phần nào tính cách: một bé chó thông minh, giàu cảm xúc, và có rất nhiều “drama”. Nếu bạn đang cân nhắc đón một bé chó husky về nhà, mình mong bạn đọc hết bài này trước. Vì yêu husky là một chuyện, nuôi được husky lại là chuyện khác.

Ngoại hình: lông đôi dày và đôi mắt “biết nói”

Husky là giống cỡ trung. Con đực nặng khoảng 20–27kg, con cái nhỏ hơn, tầm 16–23kg. Điểm nhận diện đầu tiên là bộ lông đôi (double coat) dày sụ — một lớp lông tơ mịn bên trong giữ ấm, một lớp lông cứng bên ngoài chắn gió tuyết. Bộ lông này giúp bé chịu lạnh cực tốt, nhưng lát nữa mình sẽ nói vì sao nó lại là “con dao hai lưỡi” ở xứ nóng như mình.

Màu lông husky rất đa dạng: đen–trắng, xám–trắng, đỏ–trắng, agouti, có bé trắng tuyền. Nhưng thứ khiến ai cũng mê là đôi mắt. Mắt husky có thể xanh dương, nâu, hổ phách; đặc biệt có bé hai mắt khác màu (heterochromia) — một xanh một nâu — hoặc loang màu ngay trong một mắt. Tai dựng hình tam giác, đuôi bông cong lên lưng. Cộng thêm khuôn mặt nhiều biểu cảm, husky đúng là giống chó “ăn ảnh” bậc nhất.

Nếu bạn tò mò về các dòng, các kiểu màu lông và cách phân biệt, mình có nói kỹ hơn ở bài phân loại chó Husky.

Tính cách: năng lượng cao, bướng, và thân thiện đến mức… không giữ được nhà

Đây là phần quan trọng nhất, và cũng là nơi nhiều người vỡ mộng.

Husky có năng lượng cực cao. Bé cần vận động rất nhiều mỗi ngày, không phải đi dạo mười phút cho có. Một bé husky bị nhốt cả ngày trong căn hộ chật, thiếu vận động, sẽ tự tìm việc để làm: cắn phá đồ, đào bới, hú inh ỏi. Không phải bé hư — bé đang bức bối.

Husky thông minh nhưng độc lập và bướng. Bé hiểu bạn muốn gì, nhưng bé cân nhắc xem có nên nghe không. Huấn luyện husky khó hơn nhiều so với golden hay poodle, cần kiên nhẫn và xã hội hóa từ sớm.

Một điều khiến nhiều người bất ngờ: husky thân thiện với cả người lạ. Nghe thì hay, nhưng nghĩa là bé không hợp làm chó giữ nhà, canh gác. Trộm vào nhà, husky nhiều khả năng ra vẫy đuôi làm quen hơn là sủa.

Thêm vài nét bạn phải biết trước:

• Bản năng săn mồi cao: bé dễ đuổi mèo, gà, chim. Nhà nuôi thêm thú nhỏ cần cực kỳ cẩn thận.
• Hay trốn, đào bới, nhảy rào: husky là “nghệ sĩ vượt ngục”. Rào phải chắc, cao và chôn sâu.
• Hay hú (howl) hơn là sủa: tiếng hú husky rất đặc trưng, hàng xóm san sát dễ phiền lòng.

Ưu và nhược điểm: husky hợp nuôi với ai?

Nói thẳng cho bạn dễ quyết định.

Husky hợp với bạn nếu: bạn có thời gian và sức khỏe để vận động cùng bé mỗi ngày (chạy bộ, đạp xe, chơi trí tuệ); nhà có không gian, sân, rào chắc chắn; nhà mát mẻ, có điều hòa; bạn kiên nhẫn với một bé bướng và thích được “trêu”; bạn nuôi vì yêu tính cách nghịch ngợm chứ không phải để giữ nhà.

Husky KHÔNG hợp nếu: bạn đi làm cả ngày, để bé một mình thường xuyên; bạn ở căn hộ nhỏ, nóng, thiếu chỗ vận động; bạn muốn một bé chó ngoan ngoãn nghe lời ngay; hoặc bạn cần chó canh gác.

Mình gặp không ít bé husky bị trả lại, bị cho đi vì chủ “không chịu nổi”. Buồn lắm. Phần lớn không phải lỗi của bé — mà vì người nuôi chưa hiểu husky trước khi đón về.

Cảnh báo quan trọng nhất ở Việt Nam: husky chịu nóng rất kém

Đây là điều mình muốn in đậm và gạch chân nếu có thể.

Husky sinh ra ở xứ tuyết, khoác bộ lông đôi dày để giữ ấm. Khi bé sống ở khí hậu nóng ẩm như Việt Nam, chính bộ lông đó khiến bé thoát nhiệt cực kém. Mùa hè miền Bắc, miền Trung, miền Nam đều có thể đẩy một bé husky vào tình trạng sốc nhiệt (say nắng) — và sốc nhiệt ở chó là cấp cứu, có thể mất mạng trong thời gian ngắn.

Vì vậy, với husky ở VN:

• Cho bé ở chỗ mát, thoáng, tốt nhất có điều hòa trong ngày nóng.
• Chỉ vận động lúc sáng sớm hoặc chiều tối mát. Tuyệt đối tránh phơi nắng, gắng sức giữa trưa.
• Không cạo trụi lông husky. Nghe ngược đời, nhưng lớp lông đôi giúp cách nhiệt và chống nắng; cạo trụi làm bé nóng hơn và dễ cháy da.
• Luôn có nước mát sạch. Để ý dấu hiệu thở gấp, lè lưỡi dữ dội, lảo đảo — đó là báo động đỏ.

Mình viết riêng một bài cầm tay chỉ việc về chuyện này: husky chịu nóng mùa hè. Nếu bạn nuôi husky ở VN, bài đó gần như bắt buộc phải đọc.

Tổng quan chăm sóc: vận động, lông, ăn uống, sức khỏe

Vận động và không gian. Husky cần chạy, kéo, chơi trí tuệ mỗi ngày. Rào phải thật chắc vì bé hay trốn và đào. Chi tiết cách sắp xếp lịch vận động, huấn luyện, mình gom trong bài cách nuôi chó Husky.

Lông. Husky rụng lông quanh năm, và mỗi năm có 2 đợt “blow coat” rụng ồ ạt. Bạn cần chải đều tay. Nhắc lại: không cạo trụi.

Ăn uống. Husky là giống năng động nên cần protein tốt, chọn thức ăn theo độ tuổi, kiểm soát khẩu phần. Nhiều bé husky kén ăn, đừng vội lo. Và tránh tuyệt đối các món độc: socola, hành tỏi, nho khô, xương nấu chín. Chuyện ăn uống mình bàn kỹ ở bài chó Husky ăn gì.

Sức khỏe. Husky có một số bệnh cần để mắt: bệnh mắt di truyền (đục thủy tinh thể, teo võng mạc tiến triển – PRA, loạn dưỡng giác mạc), loạn sản khớp háng, động kinh, viêm da đáp ứng kẽm, suy giáp, và tất nhiên là sốc nhiệt do khí hậu. Danh sách đầy đủ cùng dấu hiệu nhận biết nằm ở bài bệnh thường gặp ở chó Husky.

Còn về chi phí đón một bé về nhà, bạn tham khảo giá chó Husky — nhớ là giá thay đổi theo thời điểm và nguồn.

Câu hỏi thường gặp về chó Husky

Chó husky có nuôi được ở Việt Nam không?

Được, nhưng với điều kiện. Bạn phải giữ bé mát mẻ, tránh nắng nóng, vận động lúc trời dịu và luôn cảnh giác sốc nhiệt. Nếu nhà không có điều hòa và bạn ở vùng rất nóng, hãy cân nhắc thật kỹ.

Chó husky có dữ không, cắn người không?

Husky bản tính thân thiện, kể cả với người lạ, nên không phải giống hung dữ. Nhưng vì thế bé cũng không giữ nhà tốt. Bản năng săn mồi mạnh nên cần cẩn thận với mèo và thú nhỏ.

Husky có khó nuôi không?

Khó ở chỗ đòi hỏi vận động nhiều, bướng, hay trốn và chịu nóng kém — chứ không phải mong manh yếu ớt. Nếu bạn đủ thời gian và không gian, husky là người bạn tuyệt vời.

Có nên cạo lông husky cho mát không?

Không. Lớp lông đôi cách nhiệt và chống nắng cho bé. Cạo trụi khiến bé nóng hơn và dễ cháy da. Thay vào đó hãy chải lông đều và giữ bé trong chỗ mát.

Nếu bạn đang nuôi husky và thấy bé có dấu hiệu bất thường — thở gấp bất thường, mắt mờ đục, co giật, bỏ ăn — đừng chần chừ. Bạn có thể đưa bé tới Bệnh viện Thú y EraVet, mình và đồng nghiệp luôn sẵn sàng. Thông tin liên hệ ở đây. Gọi đặt lịch: 0987.90.1221.

Bác sĩ thú y Lương Đức Trung — 10 năm kinh nghiệm, Bệnh viện Thú y EraVet.