Bệnh thường gặp ở chó Becgie: dấu hiệu và khi nào đi khám

Vì sao Becgie khỏe mà vẫn hay đổ bệnh?

Mình hay nói với các bạn nuôi Becgie một câu: giống này mạnh mẽ, thông minh, nhưng cơ thể nó lại có vài “điểm yếu bẩm sinh” mà bạn buộc phải biết trước. Hiểu sớm thì phòng được. Biết muộn thì trả giá bằng tiền, bằng thời gian, và đôi khi bằng cả mạng của bé.

Bài này mình liệt kê những bệnh thường gặp ở chó Becgie mà 10 năm ở phòng khám mình gặp nhiều nhất. Với mỗi bệnh, mình nói rõ dấu hiệu và mốc quan trọng nhất: khi nào bạn phải đưa bé đi khám. Có bệnh chờ được. Có bệnh chờ là mất bé. Bạn cần phân biệt.

Loạn sản khớp háng và khuỷu — kẻ thù số một

Đây là vấn đề đặc trưng nhất của giống. Loạn sản khớp háng và khuỷu (hip/elbow dysplasia) là bệnh di truyền, hay gặp ở chó cỡ lớn, và dòng lưng dốc (show line) dễ mắc hơn dòng lưng thẳng.

Bạn để ý mấy dấu hiệu này:

• Bé ngại đứng dậy, đứng lên chậm chạp, nhất là buổi sáng hoặc sau khi nằm lâu.
• Đi kiểu “nhảy thỏ” — hai chân sau bật cùng lúc thay vì bước luân phiên.
• Ngại leo cầu thang, ngại nhảy lên xe, lên giường.
• Đi khập khiễng, mông teo nhỏ dần vì ít dùng cơ.

Loạn sản không tự khỏi, nhưng phát hiện sớm thì kiểm soát được rất tốt: giữ cân nặng chuẩn (mỗi cân thừa là một cân đè lên khớp), vận động hợp lý, bổ sung hỗ trợ khớp. Đi khám khi: bạn thấy bé đi bất thường kéo dài hơn vài ngày, hoặc chó con giống lớn có dáng đi lạ. Chụp X-quang là biết. Đừng đợi đến lúc bé đau tới mức kêu.

Thoái hóa tủy sống (DM) — khi chân sau yếu dần rồi liệt

Thoái hóa tủy sống (Degenerative Myelopathy — DM) là bệnh thần kinh tiến triển, thường xuất hiện ở Becgie già. Nó âm thầm và dễ bị nhầm với loạn sản khớp, nhưng bản chất khác hẳn: đây là tổn thương tủy, gây yếu rồi liệt dần hai chân sau.

Điểm để phân biệt với đau khớp: DM không gây đau. Bé không kêu, không né khi bạn sờ, nhưng chân cứ yếu đi. Dấu hiệu sớm là bé kéo lê bàn chân sau, móng mòn vẹt một bên, hay loạng choạng, bắt chéo chân khi đi. Bệnh tiến triển dần lên trong nhiều tháng.

DM hiện chưa có thuốc chữa khỏi, nhưng vật lý trị liệu và vận động đều đặn giúp bé giữ vận động lâu hơn, sống thoải mái hơn. Đi khám khi: bé lớn tuổi bắt đầu yếu chân sau mà không có dấu hiệu đau. Chẩn đoán sớm giúp bạn chuẩn bị tâm lý và chăm sóc đúng cách thay vì hoang mang.

Xoắn dạ dày (GDV) — cấp cứu, tính bằng phút

Mình để bệnh này ở giữa bài vì nó quan trọng bậc nhất mà nhiều người không biết. Xoắn dạ dày (GDV, hay “bloat”) là tình trạng dạ dày căng hơi rồi xoắn lại, chặn đường thoát, làm sốc và chết rất nhanh. Becgie ngực sâu nằm trong nhóm nguy cơ cao.

Đây là dấu hiệu bạn phải thuộc lòng:

• Bụng chướng căng lên bất thường, gõ vào nghe bùng bùng như trống.
• Bé cố nôn nhưng không ra gì, hoặc chỉ ọe ra nước dãi.
• Bồn chồn, đứng ngồi không yên, thở gấp, chảy nhiều dãi.
• Lả dần, nướu nhợt.

⚠️ GDV không có “chờ xem sao”. Nếu bé cố nôn không ra kèm bụng chướng, bạn đưa đi cấp cứu NGAY trong đêm. Chậm vài tiếng là mất bé.

Phòng bệnh: chia nhỏ bữa ăn (đừng cho ăn một bữa thật no), không cho vận động mạnh ngay sau ăn, dùng bát ăn chậm. Chi tiết hơn về ăn uống, mình để ở bài Becgie ăn gì.

Rối loạn tiêu hóa: EPI và viêm tụy

Becgie nổi tiếng có bụng nhạy cảm, và có hai bệnh tiêu hóa đáng lưu ý.

Suy tụy ngoại tiết (EPI): tụy không tiết đủ men tiêu hóa, thức ăn vào mà không hấp thu được. Dấu hiệu kinh điển: bé ăn rất nhiều nhưng vẫn gầy rộc, phân nhiều, nhạt màu, nhờn như mỡ, mùi rất nặng. Đây là bệnh Becgie hay gặp hơn nhiều giống khác. EPI kiểm soát được bằng cách bổ sung men tụy suốt đời cùng chế độ ăn phù hợp.

Viêm tụy: thường bùng sau bữa ăn quá nhiều dầu mỡ. Bé nôn, bỏ ăn, đau bụng (hay nằm tư thế “cầu nguyện” — hạ ngực chống mông lên), mệt lả.

Đi khám khi: bé sụt cân dù ăn khỏe, hoặc phân bất thường kéo dài — đó là lúc cần xét nghiệm chứ đừng đổi thức ăn lung tung. Với viêm tụy, nôn kèm bỏ ăn và đau bụng là dấu hiệu đi khám sớm.

Dị ứng da và viêm tai

Hai vấn đề này ít khi nguy hiểm tính mạng nhưng làm bé khổ sở dai dẳng và khiến chủ mệt mỏi vì tái đi tái lại.

Dị ứng, viêm da: bé gãi nhiều, liếm chân liên tục, da đỏ, rụng lông từng mảng, có mùi. Nguyên nhân có thể do thức ăn, môi trường, hoặc bọ chét. Gãi nhiều thì da trầy, nhiễm khuẩn thứ phát, thành vòng luẩn quẩn.

Viêm tai: tai to dựng của Becgie thoáng hơn tai cụp, nhưng bé vẫn viêm tai được — nhất là khi có dị ứng nền. Dấu hiệu: lắc đầu, gãi tai, tai có mùi hôi, chảy dịch nâu đen, đỏ bên trong.

Đi khám khi: ngứa gãi hoặc viêm tai kéo dài, tái phát. Điều trị đúng cần tìm ra nguyên nhân gốc, không chỉ bôi thuốc cho đỡ tạm rồi lại tái.

Phòng bệnh: việc bạn làm mỗi ngày quan trọng hơn thuốc

Phần lớn những bệnh trên, bạn không chữa được bằng lo lắng — bạn phòng được bằng thói quen. Giữ cân nặng chuẩn để đỡ khớp. Chia bữa để tránh GDV. Vận động và huấn luyện đều đặn để bé khỏe cả thân lẫn trí. Chọn thức ăn dễ tiêu cho cái bụng nhạy cảm. Khám khớp định kỳ, tẩy giun và tiêm phòng đủ.

Cách chăm toàn diện, từ chỗ ở tới lịch chăm sóc, mình gói trong bài cách nuôi chó Becgie. Bạn đọc kèm để có bức tranh đầy đủ.

Câu hỏi thường gặp

Becgie hay mắc bệnh gì nhất?

Đặc trưng nhất là các vấn đề vận động: loạn sản khớp háng/khuỷu và thoái hóa tủy sống ở chó già. Bên cạnh đó là xoắn dạ dày (nguy hiểm nhất), suy tụy ngoại tiết và các vấn đề da, tai.

Làm sao biết bé bị loạn sản khớp hay thoái hóa tủy?

Điểm phân biệt nhanh: loạn sản khớp gây đau (bé ngại vận động, kêu, né khi chạm), còn thoái hóa tủy thì chân yếu dần mà không đau. Muốn chắc chắn phải cho bác sĩ khám và chụp chiếu.

Dấu hiệu nào của Becgie là phải đi cấp cứu ngay?

Bụng chướng căng kèm cố nôn không ra gì — nghi xoắn dạ dày, đi cấp cứu ngay lập tức, không chờ. Ngoài ra: nôn nhiều không dừng, bỏ ăn lả người, khó thở, nướu nhợt.

Có phòng được các bệnh di truyền không?

Với bệnh di truyền như loạn sản khớp, bạn không xóa được gen, nhưng chọn chó con từ bố mẹ có khớp tốt (có chứng nhận), giữ cân nặng và vận động hợp lý giúp giảm rõ mức độ nặng.

Bạn ở Hải Phòng và thấy bé Becgie nhà mình có dấu hiệu bất thường? Đừng tự đoán rồi lo lắng một mình. Bệnh viện Thú y EraVet (2 cơ sở Lê Chân và Gia Viên, mở cửa 8h–19h) có đủ máy chụp X-quang, xét nghiệm và bác sĩ để soi ra vấn đề thật của bé. Nhắn cho mình một câu, đặt lịch để bé được khám sớm nhất. Gọi đặt lịch: 0987.90.1221.

Bác sĩ thú y Lương Đức Trung — 10 năm kinh nghiệm, Bệnh viện Thú y EraVet.