Bệnh thường gặp ở chó Chihuahua: 8 bệnh & dấu hiệu

Vì sao Chihuahua hay bệnh vặt hơn bạn nghĩ

Mình khám cho rất nhiều bé Chihuahua ở EraVet, và có một điều mình luôn nói thẳng với chủ ngay từ buổi đầu: thân hình càng nhỏ thì mọi thứ càng dễ “lệch”. Đây là giống chó nhỏ nhất thế giới, xương mảnh như que tăm, hộp sọ có bé chưa liền hẳn. Chính vì thế, các bệnh thường gặp ở chó Chihuahua không giống chó to — chúng đến âm thầm, và có bệnh chỉ cần chậm vài tiếng là nguy hiểm tính mạng.

Bài này mình gom lại những bệnh mình gặp nhiều nhất trên bàn khám, kèm dấu hiệu để bạn nhận ra sớm và mốc “khi nào phải đi khám”. Bạn đọc kỹ nhé — nhất là phần hạ đường huyết ở chó con, vì đó là ca cấp cứu thật sự. Nếu bạn mới nuôi, đọc thêm bài tổng quan giống chó Chihuahua và bài cách nuôi chó Chihuahua để nắm nền tảng.

Trật xương bánh chè (luxating patella)

Đây là bệnh xương khớp mình gặp nhiều nhất ở giống nhỏ. Xương bánh chè ở đầu gối sau bị trượt ra khỏi rãnh của nó.

Dấu hiệu rất đặc trưng: bé đang chạy bỗng nhấc bổng một chân sau lên vài bước rồi lại đi bình thường như không có gì. Có bé kêu ẳng một tiếng, có bé “giật giật” chân như đá hụt. Lâu ngày, bé đi kiểu chân vòng kiềng, ngại nhảy.

Khi nào đi khám: khi bạn thấy bé lặp lại kiểu nhấc chân đó vài lần trong tuần, hoặc bỗng đi khập khiễng kéo dài. Bệnh chia độ, phát hiện sớm mình có cách kiểm soát; để nặng mới mổ thì tội bé.

Xẹp khí quản (tracheal collapse)

Khí quản của Chihuahua vốn mảnh, vòng sụn dễ bị bẹp lại khi bé phấn khích hoặc bị kéo cổ.

Dấu hiệu kinh điển: ho khan nghe như tiếng ngỗng kêu — “khẹc… khẹc…” khô, đặc biệt khi bé kéo dây dắt, uống nước vội hoặc mừng rỡ nhảy lên. Nặng hơn thì thở khò khè, tím lưỡi khi gắng sức.

Một mẹo mình luôn dặn: bỏ vòng cổ, chuyển sang đai ngực (yếm) khi dắt đi. Vòng cổ siết đúng vào chỗ khí quản yếu. Khi nào đi khám: bé ho tái đi tái lại, hoặc có cơn thở gấp, tím tái — đi ngay.

Thóp hở (molera) — điểm mềm trên đầu

Nhiều bé Chihuahua, nhất là loại đầu tròn “quả táo” (apple head), có một điểm mềm chưa liền trên đỉnh sọ, gọi là molera. Bạn sờ nhẹ đỉnh đầu bé đôi khi thấy một chỗ hơi lún, mềm.

Bản thân molera không phải bệnh, nhiều bé sống khỏe cả đời. Nhưng nó nghĩa là vùng đầu bé rất dễ tổn thương khi va đập. Vì vậy đừng cho bé nhảy từ ghế sofa, giường xuống; bế nâng đỡ cả thân; nhà có trẻ nhỏ thì giám sát tuyệt đối.

Khi nào đi khám: nếu điểm mềm to bất thường, đầu bé phồng như vòm, kèm bé lờ đờ, đi vòng tròn hay co giật — đây có thể liên quan não úng thủy (nói ở dưới), cần khám sớm.

Hạ đường huyết ở chó con — đây là CẤP CỨU

Phần này mình muốn bạn đọc chậm. Chihuahua con siêu nhỏ, gan chưa dự trữ đường tốt, chỉ cần bỏ một hai bữa, lạnh, hoặc chơi quá sức là đường huyết tụt.

Dấu hiệu tăng dần: bé lả đi, đờ đẫn, run rẩy, đi loạng choạng, lạnh người, nướu nhợt. Nặng thì co giật, hôn mê. Diễn tiến có thể chỉ trong vài giờ.

Xử lý tại nhà trong lúc đưa đi: nếu bé còn nuốt được, xoa một chút mật ong hoặc nước đường vào lợi bé rồi đưa đến phòng khám ngay lập tức. Đừng đổ ồ ạt vào miệng bé đang lơ mơ vì dễ sặc. Đây là ca mình xếp vào cấp cứu — co giật hay lả do hạ đường huyết thì không chờ đến sáng. Phòng ngừa: chia nhiều bữa nhỏ trong ngày, không để bé đói lâu. Chi tiết khẩu phần mình viết ở bài Chihuahua ăn gì.

Bệnh răng và nha chu

Hàm Chihuahua bé xíu nhưng vẫn phải chứa đủ răng, nên răng chen chúc, dắt thức ăn, đóng bợn rất nhanh. Đây là bệnh gần như bé nào lớn tuổi cũng dính ở mức nào đó.

Dấu hiệu: hôi miệng nặng, cao răng vàng nâu bám chân răng, lợi đỏ hoặc chảy máu, bé nhai một bên, chảy dãi, rụng răng. Răng hư không chỉ đau — vi khuẩn còn theo máu ảnh hưởng tim, thận.

Khi nào đi khám: miệng bắt đầu hôi rõ, hoặc bạn thấy cao răng đóng thành mảng. Ở nhà, tập cho bé quen chải răng từ nhỏ là khoản đầu tư rẻ nhất bạn làm được cho sức khỏe bé.

Bệnh tim van, não úng thủy và chuyện “hay run vì lạnh”

Ba vấn đề còn lại mình gộp vì đều cần bạn để mắt dài hạn:

Bệnh tim van (hở van hai lá) — thường ở bé già. Dấu hiệu: ho về đêm hoặc sau vận động, thở nhanh khi ngủ, mệt, ngất. Chó nhỏ dễ mắc, phát hiện sớm qua nghe tim thì kiểm soát tốt hơn nhiều.

Não úng thủy (hydrocephalus) — gặp ở một số bé đầu táo, dịch tụ trong não. Dấu hiệu: đầu vòm to bất thường, mắt nhìn lệch xuống, bé chậm chạp, đi vòng tròn, khó dạy, co giật.

Nhạy lạnh và hay run — Chihuahua chịu lạnh cực kém, run là phản xạ tự nhiên khi lạnh, phấn khích hoặc sợ. Bản thân run vì lạnh không phải bệnh, nhưng bạn cần giữ ấm: mặc áo mùa lạnh, tránh gió lùa và điều hòa phả thẳng. Chỉ lo lắng khi bé run kèm lả, bỏ ăn, co giật — lúc đó nghĩ tới hạ đường huyết hay đau, chứ không phải chỉ do lạnh.

Vì Chihuahua có nhiều điểm phải để ý cùng lúc, nhiều bạn hỏi mình nuôi Chihuahua có khó không — câu trả lời là không khó, nếu bạn biết trước những điều trong bài này.

Câu hỏi thường gặp

Chihuahua hay run có phải bị bệnh không?

Phần lớn là do lạnh, phấn khích hoặc sợ — bình thường. Chỉ đáng lo khi run đi kèm lả, bỏ ăn, nướu nhợt hay co giật; khi đó nghĩ tới hạ đường huyết và đưa đi khám ngay.

Bé nhảy từ ghế xuống rồi đi cà nhắc, có sao không?

Có thể là trật bánh chè hoặc chấn thương do xương mảnh. Nếu bé nhấc chân đi vài bước rồi hết thì theo dõi; nếu khập khiễng kéo dài, kêu đau, hay sưng thì cho đi khám để chụp và đánh giá.

Làm sao biết con mình có thóp hở?

Sờ rất nhẹ đỉnh đầu, nếu có điểm mềm hơi lún thì đó là molera. Không cần hoảng, nhưng phải bảo vệ vùng đầu bé khỏi va đập và bế nâng cẩn thận.

Bao lâu nên cho Chihuahua khám sức khỏe định kỳ một lần?

Bé khỏe nên khám tổng quát mỗi 6–12 tháng để nghe tim, kiểm tra răng và khớp. Bé già hoặc có bệnh nền thì theo lịch bác sĩ hẹn, thường dày hơn.

Bạn ở Hải Phòng và thấy bé nhà mình có một trong những dấu hiệu trên? Đừng tự đoán ở nhà. Bệnh viện Thú y EraVet có 2 cơ sở (Lê Chân & Gia Viên), mở cửa 8h–19h, khám tim–răng–xương khớp và cấp cứu hạ đường huyết cho các bé nhỏ. Đặt lịch để mình kiểm tra sớm cho bé nhé. Gọi đặt lịch: 0987.90.1221.

Bác sĩ thú y Lương Đức Trung — 10 năm kinh nghiệm, Bệnh viện Thú y EraVet.