Chó con ăn mấy bữa một ngày? Bảng theo tuổi từ bác sĩ thú y
Chó con ăn mấy bữa một ngày? Mốc chung theo tuổi
Chó con ăn mấy bữa một ngày: cai sữa xong đến 3 tháng tuổi ăn 4 bữa, 3–6 tháng ăn 3 bữa, 6–12 tháng ăn 2 bữa. Giống tí hon như Chihuahua, Poodle tiny, Phốc sóc thường cần nhiều bữa nhỏ hơn và giữ lịch đó lâu hơn. Còn ăn bao nhiêu thì bảng trên bao hạt chỉ là điểm xuất phát, cái cân và bàn tay sờ sườn mới quyết định.
Có lần một gia đình bế bé Poodle con sang tiêm phòng, cả nhà tranh luận ngay trong phòng khám. Bà nội bảo chó thì ngày hai bữa, ngày xưa con nào cũng béo tròn. Cô con gái đổ đầy bát hạt, “đói lúc nào tự ăn”. Anh con trai giơ bao hạt hỏi mình: “Sau bao ghi một lượng mà ăn xong nó vẫn đòi. Có phải ghi thiếu không bác sĩ?”
Ba người, ba cách, đều từ thương mà ra, nhưng chưa ai đúng hẳn. Mình trả lời từng người, rồi thêm một chuyện nhà nuôi giống nhỏ phải biết: có bé chỉ bỏ một bữa là thành ca cấp cứu.
Vì sao bé 2 tháng không ăn ngày hai bữa như chó lớn
Dạ dày chó con nhỏ, mà bé lại cần nhiều năng lượng và đạm hơn chó trưởng thành vì vừa sống vừa lớn. Dồn cả ngày vào hai bát thì bữa nào cũng quá tải: ăn vội, bụng căng, dễ nôn, rồi giữa buổi lại đói.
| Tuổi của bé | Số bữa mỗi ngày | Ghi chú |
|---|---|---|
| 0–3 tuần | Bú mẹ hoặc bú bình | Mất mẹ, mẹ thiếu sữa: xem bài riêng |
| 3–8 tuần | Vừa bú vừa tập ăn dặm | Cai sữa hẳn khoảng 6–8 tuần |
| Cai sữa xong đến 12 tuần | 4 bữa | Chia đều từ sáng đến tối |
| 3–6 tháng | 3 bữa | Giống tí hon có thể cần nhiều bữa hơn |
| 6–12 tháng | 2 bữa | Giống tí hon nên hỏi bác sĩ lịch riêng |
Giai đoạn bú bình và tập ăn dặm có bài riêng: sữa cho chó con và cai sữa cho chó con. Bé ăn món gì theo từng tháng thì xem bài chó con ăn gì theo từng tháng tuổi.
Vậy chó con 2 tháng ăn mấy bữa? Bốn bữa, cách đều từ sáng đến tối. Bé tí hon thì bữa tối đừng quá sớm, bữa sáng đừng quá muộn, kẻo đêm thành khoảng đói dài.
Chuyển mốc cũng không phải cứ tròn 3 tháng là cắt bữa. Bé bắt đầu bỏ dở đều đặn một bữa mà cân vẫn tăng tốt, đó là lúc gộp bữa. Và giảm số bữa không phải giảm lượng: tổng lượng cả ngày giữ nguyên, chỉ chia lại.
“Sau bao ghi vậy mà bé vẫn đòi”: đọc bảng khẩu phần cho đúng
Mình trả lời anh con trai: bảng không ghi thiếu, nhưng chưa chắc vừa với bé nhà anh, vì nó tính cho một chú chó “trung bình”. Đọc bảng qua năm bước:
- Đúng loại hạt. Bao phải ghi đạt chuẩn cho giai đoạn tăng trưởng (growth) hoặc mọi giai đoạn sống (all life stages). Bé giống lớn thì bao phải ghi rõ dùng được cho chó con giống lớn; bao có dòng loại trừ chó giống lớn là không hợp. Xem cách chọn hạt cho chó con.
- Đúng dòng. Bảng thường chia theo tháng tuổi và cân nặng, có hãng dùng cân hiện tại, có hãng dùng cân dự kiến lúc trưởng thành. Đọc chú thích nhỏ dưới bảng, nhầm cột là lệch cả khẩu phần.
- Cả ngày hay một bữa? Hầu hết là lượng cả ngày, bạn chia cho số bữa. Nhầm chỗ này thì bé ăn gấp ba gấp bốn.
- Đo bằng cân. “Một nắm”, “lưng bát” lệch nhiều hơn bạn nghĩ. Sáng ra cân sẵn khẩu phần cả ngày vào một hộp, bữa nào lấy từ đó.
- Cộng cả thứ ngoài hạt. Pate, thịt luộc, thìa cơm bà cho, bánh thưởng đều tính. Thêm gì thì bớt hạt tương ứng.
Còn ăn xong vẫn đòi? Chó con gần như lúc nào cũng đòi. Tiếng sủa không phải thước đo.
Cái cân và mười đầu ngón tay mới là thước đo thật
Cái cân. Mình hay dặn cân bé mỗi tuần một lần, cùng cái cân, cùng lúc, tốt nhất là sáng trước bữa đầu. Bé nhỏ dùng cân nhà bếp; bé to thì bế bé đứng lên cân rồi trừ cân người. Chó con khỏe thì cân tăng đều; đứng yên hoặc tụt là phải xem lại.
Sờ sườn. Úp hai bàn tay lên hai bên ngực bé, miết nhẹ như vuốt lông.
- Vừa đẹp: sờ thấy từng xương sườn dễ dàng dưới một lớp mỡ mỏng. Nhìn từ trên xuống thấy eo, nhìn ngang thấy bụng hơi thóp lên.
- Gầy: sườn, xương sống, xương hông lộ rõ.
- Béo: phải ấn mạnh mới thấy sườn, không còn eo.
Bé lông dày như Phốc sóc, Alaska thì nhìn không ra, phải sờ. Thang điểm thể trạng đầy đủ có ở bài chó mèo ăn bao nhiêu là đủ.
| Cân nặng | Sờ sườn | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Tăng đều | Vừa đẹp | Giữ nguyên, bé lớn thì tăng theo bảng |
| Tăng nhanh | Khó sờ, mất eo | Cắt đồ thưởng trước, rồi bớt nhẹ khẩu phần |
| Đứng yên | Sườn lộ | Chưa cho đủ lượng theo bảng thì tăng nhẹ khẩu phần. Đã ăn đủ mà vẫn đứng cân, hoặc kèm ăn kém, đi ngoài lỏng, bụng ỏng thì đi khám |
| Tụt | Sườn lộ | Đi khám |
Mỗi lần chỉ chỉnh một chút, giữ khoảng một tuần rồi cân, sờ lại. Bé lớn từng ngày, lượng vừa tháng này sang tháng sau có khi đã thiếu.
Chó con ăn nhiều có sao không? Mũm mĩm chưa chắc đã khỏe
Bà nội thích bé tròn, nhưng ăn quá tay có cái giá của nó. Trước mắt, bữa quá nhiều dễ làm bé nôn, đi phân nát, bụng chướng; bé ăn vụng được bao hạt để quên dưới gầm tủ là chuyện hay gặp.
Lâu dài, bé tích mỡ từ nhỏ. Với giống lớn như Golden, Alaska, Becgie, Husky, thừa năng lượng hoặc thừa canxi lúc đang lớn làm tăng nguy cơ bệnh xương khớp phát triển như loạn sản khớp háng. Giữ bé thon, và đừng tự bổ sung canxi hay bột xương.
Ngược lại, bé ăn nhiều mà vẫn gầy, bụng ỏng thì thường không phải do ăn thiếu. Nghĩ tới giun sán hoặc bệnh đường ruột: tẩy giun theo lịch bác sĩ và đưa bé đi khám.
Giống tí hon bỏ một bữa có thể thành ca cấp cứu
Có lần gần trưa, một chị bế bé Phốc sóc con chạy vào phòng khám. Bé mềm oặt, run từng đợt, mắt lờ đờ. Tối trước cả nhà đi đám cưới về khuya, bé bỏ bữa tối, sáng chưa ai kịp cho ăn. Chỉ một khoảng đói dài như thế.
Đó là hạ đường huyết. Chihuahua, Poodle tiny, Phốc sóc, Yorkshire lúc nhỏ dự trữ năng lượng rất ít. Bỏ bữa, giãn bữa quá xa, bị lạnh, chơi quá sức, căng thẳng khi về nhà mới, hay nôn và tiêu chảy đều có thể làm đường huyết tụt.
Dấu hiệu cần thuộc lòng: bé lừ đừ, run rẩy, đi loạng choạng, nặng hơn là lịm đi, co giật.
Sơ cứu tạm trong lúc chuẩn bị đi viện:
- Xoa một chút mật ong hoặc nước đường pha đặc lên lợi bé: vén môi, xoa vào mặt ngoài lợi bằng đầu ngón tay sạch hoặc tăm bông. Đừng dùng siro ho hay đồ “không đường”, ăn kiêng (có thể có xylitol, rất độc với chó). Không đổ vào miệng khi bé đang lịm hay co giật: bé không nuốt được, dễ sặc vào phổi. Bé đang co giật thì không đưa tay vào giữa hai hàm kẻo bị cắn.
- Quấn khăn giữ ấm.
- Đưa bé đi viện ngay, kể cả khi bé có vẻ tỉnh lại. Đường trên lợi chỉ để cầm cự; bác sĩ cần tìm vì sao bé tụt mới xử lý tận gốc được.
Phòng thì dễ hơn chữa: chia bữa nhỏ, cách đều, đi vắng thì nhờ người cho ăn đúng bữa. Bé tí hon bỏ ăn thì đừng “để mai xem sao”.
Để bát đầy cả ngày hay cho ăn đúng giờ?
Cô con gái để bát đầy vì sợ bé đói lúc cả nhà đi làm. Mình hiểu, nhưng với phần lớn chó con, mình khuyên cho ăn theo giờ:
- Biết bé ăn bao nhiêu. Bát đầy cả ngày thì bé ăn kém cũng chẳng ai hay, mà với chó con, ăn kém thường là dấu hiệu bệnh sớm.
- Dễ tập đi vệ sinh. Ăn có giờ thì đi cũng có nhịp. Sau mỗi bữa dắt bé ra đúng chỗ.
- Dễ giữ bé thon, nhất là giống lớn.
Cách làm: đến giờ đặt bát, cho bé một lúc để ăn. Ăn xong hoặc bỏ đi chơi thì dọn, đừng đổi món khác ra dụ. Vài hôm là bé vào nếp.
Ngoại lệ là bé tí hon dễ tụt đường hoặc đang ốm hồi phục: bác sĩ có thể dặn riêng, thường là thêm bữa nhỏ chứ không đổ đầy bát. Bé cứ bỏ bữa hoặc ăn uể oải kéo dài thì đọc bài chó biếng ăn phải làm sao.
Đồ thưởng: thương mấy cũng đừng quá 10%
Đồ thưởng và đồ ăn vặt không quá 10% năng lượng mỗi ngày. Nôm na, bé ăn mười phần thì đồ thưởng chỉ một phần, chín phần còn lại từ thức ăn chính đạt chuẩn tăng trưởng. Đồ thưởng thường không cân đối đạm, canxi, phốt pho, để nó lấn vào là khẩu phần lệch dần.
Ở nhà mình, đồ thưởng đâu chỉ có bánh: miếng thịt bố gắp, thìa cơm bà cho cũng tính cả. Ngày tập bé nhiều thì bốc bớt một nắm hạt từ hộp khẩu phần ra làm thưởng. Bánh thưởng bẻ nhỏ cỡ hạt đậu, bé vẫn vui như thường.
Đừng thưởng xương gà, xương vịt nấu chín (vỡ ra mảnh nhọn), đừng để lọt socola, nho, hành tỏi, macca hay đồ có xylitol. Danh sách đầy đủ ở bài chó không được ăn gì.
Khi nào phải đưa bé đi khám ngay
- Bé run, lả, đi loạng choạng, co giật, kể cả đã tỉnh lại sau khi xoa mật ong.
- Chó con bỏ ăn kèm lừ đừ, hoặc bé giống tí hon bỏ bữa.
- Nôn, tiêu chảy, phân có máu, lả đi: nghĩ ngay đến bệnh parvo và đi viện. Chó con tiêu chảy không nhịn ăn “cho ruột nghỉ” như chó lớn.
- Cân không tăng hoặc sụt dù ăn đủ khẩu phần.
- Ăn nhiều mà vẫn gầy, bụng ỏng.
- Ăn vụng quá nhiều rồi bụng chướng căng, nôn khan không ra gì, bồn chồn.
Câu hỏi thường gặp
Chó con 2 tháng ăn mấy bữa một ngày?
Bốn bữa, chia đều từ sáng đến tối. Bé giống tí hon có thể cần nhiều bữa nhỏ hơn và không được để đói lâu.
Chó con ăn bao nhiêu là đủ?
Không có con số chung. Lấy bảng trên bao hạt chó con làm điểm xuất phát, rồi mỗi tuần cân và sờ sườn để chỉnh. Cân tăng đều, sườn sờ vừa đẹp là đủ.
Khi nào chuyển từ 3 bữa xuống 2 bữa?
Khoảng 6 tháng tuổi, khi bé bỏ dở một bữa mà vẫn lên cân tốt. Tổng lượng giữ nguyên. Đổi sang hạt trưởng thành là mốc khác: giống nhỏ và vừa khoảng 9–12 tháng, giống lớn khoảng 12–18 tháng, trộn dần trong 7 ngày.
Ban đêm có phải dậy cho chó con ăn không?
Bé đã cai sữa, khỏe, giống vừa và lớn thường không cần. Bé tí hon rất nhỏ hoặc từng tụt đường huyết thì hỏi bác sĩ, có bé cần thêm bữa khuya. Chó con sơ sinh bú bình thì khác hẳn, bú cả ngày lẫn đêm.
Ba người trong nhà, một câu trả lời
Bà nội nói ngày hai bữa là đúng, có điều đó là lịch cho bé đã qua 6 tháng. Cô con gái sợ bé đói là có lý, nhưng bát đầy cả ngày thì không ai biết bé ăn bao nhiêu. Anh con trai nhìn bảng trên bao là đúng hướng, chỉ thiếu cái cân và đôi bàn tay.
Nếu cân đo rồi vẫn không chắc bé vừa, gầy hay béo, hoặc bé tí hon nhà bạn từng run rẩy lả đi, cứ bế bé sang, mình cân, sờ và cùng bạn lên lịch ăn cho đúng bé. Bên mình, Bệnh viện Thú y EraVet, hai cơ sở Lê Chân và Gia Viên, mở cửa 8h–19h, luôn có bác sĩ trực để xem cho bé. Gọi đặt lịch: 0987.90.1221.
Bác sĩ thú y Lương Đức Trung — 10 năm kinh nghiệm, Bệnh viện Thú y EraVet.
