Rau tốt cho chó: 4 loại rẻ, dễ nấu và cách để bé chịu ăn
Rau tốt cho chó: 4 loại ra chợ là có, và cách để bé chịu ăn
Bốn loại rau tốt cho chó mà mình hay khuyên nhất là bông cải xanh (súp lơ xanh), cà rốt, bắp cải và bí đỏ: rẻ, chợ nào cũng có, bé nào ăn cũng hợp. Tất cả đều nấu chín mềm, băm nhỏ, không nêm, và chiếm khoảng 2 phần trong bát 10 phần của bữa tự nấu. Bé kén rau thì làm cho rau có mùi thịt, bắt đầu từ một thìa rồi tăng dần trong một tuần.
Cảnh này chắc nhiều nhà quen lắm. Bạn cúi xuống nhấc cái bát inox của bé lên. Thịt sạch trơn. Cơm cũng hết. Dưới đáy bát còn đúng một nhúm rau cải xanh lè, nằm gọn một góc, như thể bé đã dùng lưỡi gạt riêng ra.
Thử lần hai, lần ba, vẫn thế. Rồi bạn tự nhủ: chó là loài ăn thịt, chắc nó không cần rau đâu. Không ít chủ nuôi hỏi mình đúng câu ấy, giọng vừa mệt vừa muốn buông.
Mình hiểu vì sao bạn muốn bỏ. Nhưng bát cơm thịt không có cọng rau nào, ăn lâu ngày, sẽ trả giá bằng những lần bé rặn mãi không ra, hoặc cái bụng tròn dần lên. Bài này trả lời cả hai câu: bé có cần rau thật không, và làm sao để một bé kén rau chịu ăn sạch bát.
Chó là loài ăn thịt, có cần ăn rau không?
Chó thuộc bộ ăn thịt, đúng. Nhưng sau hàng nghìn năm sống cạnh con người, hệ tiêu hóa của chó đã khác tổ tiên sói nhiều. Bé tiêu hóa được tinh bột, tận dụng được chất xơ và vitamin trong rau củ.
Nếu bạn thích xem hơn đọc, mình nói kỹ trong video này:
Trong bát tự nấu mà mình vẫn hướng dẫn, tỷ lệ là 5 phần thịt, 3 phần cơm, 2 phần rau. Hai phần rau không nhiều, nhưng thiếu hẳn thì bát bị lệch. Rau làm ba việc mà thịt và cơm không làm được:
- Giữ đường ruột đều đặn. Chất xơ giúp phân thành khuôn, dễ đi. Bát chỉ có thịt với cơm, nhiều bé đi phân khô cứng, hai ba ngày mới đi một lần.
- No lâu mà không béo. Rau chiếm chỗ trong dạ dày nhưng mang rất ít năng lượng. Bỏ rau rồi bù bằng thêm cơm thêm thịt cho đủ no, bé lên cân rất nhanh.
- Thêm vitamin và chất chống ôxy hóa, giá chỉ vài nghìn đồng.
Nói cho công bằng: bé đang ăn hạt đạt chuẩn cân đối thì chất xơ và vitamin đã có sẵn trong đó. Khi ấy rau chỉ là phần thêm, giữ khoảng một phần mười khẩu phần trở xuống để bé không hụt bữa chính. Con số 2 phần trong 10 là dành cho bát tự nấu. Công thức đầy đủ một mẻ, mình viết trong bài cách nấu đồ ăn cho chó theo tỷ lệ 5:3:2.
4 loại rau tốt nhất cho chó, rẻ mà bé nào cũng hợp
Mỗi loại có điểm mạnh riêng, và cũng có cái giá nếu cho quá tay.
1. Bông cải xanh (súp lơ xanh): nhiều chất tốt, nhưng phải cho ít
Bông cải xanh có vitamin C, vitamin K, một ít canxi và khá nhiều chất chống ôxy hóa.
Nhưng đây là loại “cho ít mới tốt”. Ăn nhiều một lúc, bé dễ đầy hơi, sôi bụng, có bé đi lỏng. Bông cải thuộc họ cải, ăn sống nhiều và kéo dài cũng không tốt cho tuyến giáp. Nên luộc hoặc hấp chín mềm, băm nhỏ, chỉ làm một phần nhỏ trong phần rau của bữa, khoảng 2 đến 3 bữa mỗi tuần.
2. Cà rốt: người bạn của đôi mắt và đường ruột
Cà rốt giàu beta-caroten, cơ thể bé chuyển thành vitamin A nuôi mắt, da và sức đề kháng, nên mình hay nhắc chủ các bé từ 7 tuổi trở lên thêm cà rốt vào bát. Cà rốt nhiều chất xơ giúp đỡ táo bón, lại ngọt tự nhiên nên bé dễ nhận nhất.
Cà rốt ít năng lượng và giòn, vài que thái mỏng là món đồ ăn thưởng rất rẻ, hợp bé đang giảm cân. Lúc nhai, răng được cọ nhẹ một chút, nhưng không thay được việc chải răng cho chó mỗi ngày.
Trộn vào bữa thì luộc chín rồi dằn nhuyễn, bé tiêu hóa dễ hơn hẳn miếng sống. Que sống làm đồ thưởng chỉ dành cho bé đã quen rau; bé ăn tham hay nuốt chửng thì đừng cho miếng sống. Bé chưa quen chất xơ mà ăn nhiều dễ đi lỏng, nên cho khoảng 2 đến 3 ngày một lần.
3. Bắp cải: rẻ nhất chợ, nhưng bắt buộc nấu chín
Bắp cải có chất xơ, vitamin C, vitamin K và chất chống ôxy hóa giống bông cải. Điểm mình thích nhất là nó rất ít năng lượng: bé thừa cân đang phải bớt cơm, vài thìa bắp cải băm giúp bát vẫn đầy đặn mà bé không lên cân.
Lưu ý quan trọng nhất: bắp cải phải nấu chín. Bắp cải sống ăn nhiều và thường xuyên có thể cản trở cách cơ thể dùng i-ốt, ảnh hưởng tuyến giáp; nấu chín làm giảm chuyện đó. Cùng họ với bông cải nên cho nhiều vẫn đầy hơi. Luộc mềm, băm nhỏ, mỗi tuần 2 đến 3 bữa.
4. Bí đỏ: người bạn thân của hệ tiêu hóa
Bí đỏ nhiều chất xơ hòa tan, thứ chất xơ có hai chiều: bé táo bón thì phân mềm hơn, bé đi hơi lỏng thì phân thành khuôn hơn. Bí đỏ cũng có beta-caroten, vitamin C và E.
Cách mình làm ở nhà: luộc một mẻ bí đỏ chín mềm, cất hộp kín ngăn mát, đến bữa lấy một hai miếng dằn nhuyễn cùng cơm và thịt. Không cho đường.
Nhiều bạn nghe bí đỏ tốt là cho ăn quanh năm suốt tháng, ngày nào cũng pa-tê bí đỏ. Cái giá: bí đỏ khá nhiều tinh bột và đường tự nhiên, ăn mãi một thứ thì bé dễ lên cân, bát ăn thiếu đa dạng. Cho khoảng 3 ngày một tuần, ngày còn lại thay bằng ba loại trên.
Bí đỏ chỉ hỗ trợ, không chữa tiêu chảy. Bé đi lỏng quá một ngày, phân có máu, kèm nôn, bỏ ăn hay mệt lả thì đưa đi khám, dấu hiệu cần để ý mình viết ở bài chó bị tiêu chảy.
Bảng tóm tắt: nấu thế nào, cho bao nhiêu
| Loại rau | Điểm mạnh | Cách sơ chế | Bao lâu cho một lần | Cho nhiều thì sao |
|---|---|---|---|---|
| Bông cải xanh | Vitamin C, K, chất chống ôxy hóa | Luộc hoặc hấp chín mềm, băm nhỏ | 2 đến 3 bữa mỗi tuần, lượng nhỏ | Đầy hơi, sôi bụng, đi lỏng |
| Cà rốt | Beta-caroten cho mắt, da; chất xơ chống táo bón | Luộc chín dằn nhuyễn; que sống thái mỏng làm đồ thưởng | 2 đến 3 ngày một lần | Đi lỏng ở bé chưa quen chất xơ |
| Bắp cải | Ít năng lượng, no lâu, hợp bé thừa cân | Bắt buộc nấu chín, băm nhỏ | 2 đến 3 bữa mỗi tuần | Đầy hơi; ăn sống nhiều ảnh hưởng tuyến giáp |
| Bí đỏ | Chất xơ hòa tan, giúp phân đẹp | Luộc chín mềm, dằn nhuyễn, không đường | Khoảng 3 ngày một tuần | Thừa tinh bột, dễ lên cân, bát đơn điệu |
Tổng phần rau trong bát tự nấu giữ khoảng 2 phần trên 10: bát 10 thìa thì khoảng 2 thìa là rau. Mỗi bữa chọn một hai loại trong bảng, xoay vòng cả tuần.
Cách nấu rau cho chó để bé dễ tiêu
Miếng rau sống, miếng to, bé nuốt vào thế nào thường ra y như thế: hấp thu chẳng bao nhiêu, dạ dày lại phải làm việc vất vả. Bốn điều mình luôn dặn:
- Nấu chín mềm. Luộc hoặc hấp đến khi lấy thìa ấn là nát.
- Băm nhỏ hoặc dằn nhuyễn. Càng nhỏ càng dễ tiêu, và bé càng khó nhặt ra.
- Không nêm gì. Không muối, nước mắm, hạt nêm, mì chính. Không xào với hành tỏi như rau nhà mình vẫn ăn.
- Nấu một mẻ, chia hộp. Rau luộc để ngăn mát dùng trong 2 đến 3 ngày; muốn để lâu thì chia phần nhỏ cất ngăn đá.
Một mẹo nhỏ mà hiệu quả: luộc rau bằng chính nước luộc thịt (thịt luộc không nêm). Rau ngấm mùi thịt, và đó là chìa khóa với bé kén rau.
Chó không chịu ăn rau phải làm sao?
Trước khi gạt hẳn rau ra khỏi bát, bạn nhớ giúp mình một điều: chó ăn bằng mũi trước, rồi mới ăn bằng miệng.
Bé chê rau vì rau có mùi lạ, chứ không phải vì rau dở. Một nhúm rau luộc nằm cạnh miếng thịt thơm, mũi bé ngửi ra ngay, và bé chọn thịt. Vậy việc của mình là làm cho rau có mùi thịt, rồi để bé quen dần:
- Băm thật nhuyễn, trộn thật đều. Rau băm trộn vào thịt, hoặc xay chung thành pa-tê. Rau đã lẫn vào từng thìa thịt thì bé không nhặt ra được nữa.
- Cho rau ngấm mùi thịt. Luộc rau trong nước luộc thịt, hoặc rưới chút nước luộc thịt ấm lên bát.
- Ngày đầu chỉ một thìa. Nhiều bạn hỏng việc ở đây: thấy bé chịu ăn là cho hẳn một nắm, mùi rau át mùi thịt là bé bỏ luôn cả bát. Một thìa, rồi 2 thìa, 3 thìa, tăng dần trong khoảng 7 ngày tới đủ phần rau.
- Bắt đầu bằng rau ngọt. Cà rốt, bí đỏ, bí xanh bé dễ nhận. Quen rồi mới thêm bắp cải, bông cải và rau lá như cải ngọt, cải chíp.
- Giữ nguyên tắc 15 phút. Đặt bát xuống, 15 phút sau cất bát dù bé ăn hết hay chưa, bữa sau mới cho tiếp. Đừng thấy bé bỏ rau là vội gắp thêm thịt dỗ, bé sẽ học được rằng cứ chê là có thịt.
Làm đúng như thế, phần lớn các bé chỉ khoảng một tuần là ăn sạch bát, cả rau lẫn thịt. Vì sao nguyên tắc 15 phút hiệu quả mình phân tích trong bài 5 sai lầm khiến chó kén ăn.
Cần phân biệt một ranh giới. Bé chỉ chê rau mà vẫn ăn hết thịt, vẫn chơi vui, đó là kén. Bé bỏ cả thịt, bỏ ăn hơn một ngày, kèm nôn, đi lỏng, ủ rũ thì không còn là chuyện rau nữa, phải đưa đi khám; chó con và bé giống nhỏ thì đừng đợi lâu như vậy. Dấu hiệu cụ thể bạn xem ở bài chó biếng ăn phải làm sao.
Những loại rau củ tuyệt đối không cho vào bát
Cả họ hành, gồm hành lá, hành tây, tỏi, hẹ, tỏi tây, đều độc với chó vì phá hồng cầu, nấu chín vẫn độc. Vì thế rau xào, canh nấu cho người không được trút sang bát của bé. Đọc thêm ở bài hành tỏi độc với chó mèo.
Ngoài ra còn khoai tây sống hoặc mọc mầm, cà chua xanh, nấm lạ, quả bơ, và lõi ngô gây tắc ruột. Loại nào cho được, loại nào hạn chế, loại nào cấm, mình đã làm thành bảng tra trong bài chó ăn được rau gì.
Câu hỏi thường gặp
Chó ăn rau gì tốt nhất?
Bốn loại mình khuyên nhất là bông cải xanh, cà rốt, bắp cải và bí đỏ, vì rẻ, dễ mua, dễ nấu và hợp với đa số các bé. Nên xoay vòng các loại trong tuần, loại nào cũng nấu chín mềm, băm nhỏ, không nêm.
Mỗi bữa nên cho chó ăn bao nhiêu rau?
Với bát tự nấu, rau chiếm khoảng 2 phần trong 10, theo tỷ lệ 5 thịt, 3 cơm, 2 rau. Bé ăn hạt cân đối thì rau chỉ là phần thêm, khoảng một phần mười khẩu phần trở xuống. Bé mới tập thì bắt đầu từ một thìa.
Chó ăn rau sống được không?
Mình khuyên nấu chín, vì rau chín mềm dễ tiêu hơn nhiều. Bắp cải và bông cải càng nên nấu chín. Riêng cà rốt, vài que sống thái mỏng làm đồ thưởng thì được, với bé đã quen rau và không ăn kiểu nuốt chửng.
Chó ăn bông cải xanh nhiều có sao không?
Có. Ăn nhiều một lúc, bé dễ đầy hơi, sôi bụng, có bé đi lỏng. Bông cải chỉ nên là một phần nhỏ trong phần rau, khoảng 2 đến 3 bữa mỗi tuần. Bé đi lỏng sau khi ăn thì ngưng vài ngày, lần sau cho ít hơn.
Chó không chịu ăn rau có sao không?
Bé ăn hạt cân đối thì không thiếu chất, không cần ép. Bé ăn bữa tự nấu thì nên tập: băm rau nhuyễn trộn vào thịt, luộc rau bằng nước luộc thịt, bắt đầu một thìa, cất bát sau 15 phút. Phần lớn các bé quen sau khoảng một tuần.
Cái bát không còn nhúm rau dưới đáy
Quay lại cái bát inox còn nhúm rau dưới đáy. Bạn luộc cà rốt với bí đỏ trong nồi nước luộc thịt, dằn nhuyễn, ngày đầu đúng một thìa, cất bát sau 15 phút. Hai hôm đầu có thể bé vẫn ngửi rồi bỏ đi. Đừng nản. Với phần lớn các bé, chưa hết một tuần là bạn đã nhấc lên một cái bát sạch bong, không còn sót cọng rau nào.
Rau cho chó không cần đắt, không cần lạ. Bốn loại ra chợ là có, nấu chín, băm nhỏ, cho vừa phải và đổi vòng trong tuần. Phần khó nhất chưa bao giờ là chọn rau. Mà là sự kiên nhẫn của người cầm bát trong bảy ngày đầu.
Quà tặng miễn phí: Cuốn Cẩm nang Giải mã thức ăn thú cưng của mình chỉ bạn cách đọc tên sản phẩm, bảng thành phần và bảng phân tích trên bao bì, để chọn đúng thức ăn cho bé. Nhận sách tại đây.
Bác sĩ thú y Lương Đức Trung, hơn 10 năm kinh nghiệm lâm sàng.
One Comment